Teknoloji
qoros_qamfree
22/11/2016

Eksantrik milsiz içten yanmalı motor devrimi yaklaşıyor mu?

Dünya gözünü elektrikli otomobillere çevirmiş olsa da günümüzde milyonlarca içten yanmalı motora sahip araç satılmaya devam ediyor. Onlar çok kısa süre içerisinde vazgeçmemiz de pek mümkün olmayacak gibi. Bu sebeple içten yanmalı motorlar konusunda da inovasyon durmuş değil. Geçtiğimiz günlerde Lexus'un geliştirdiği değişken sıkıştırma oranına sahip motorların ardından FreeValve'ın geliştirdiği eksantrik mili bulunmayan motor da bunun en canlı örneği. 

FreeValve’ın ismini ilk kez duymuş olabilirsiniz. İsveç merkezli bu yenilikçi şirket aslında ünlü süper otomobil üreticisi Koenigsegg’in kardeş şirketi ve tümüyle eksantrik milini ortadan kaldırmak üzerine çalışıyor. Bu konuda çalışan ilk şirket olmayabilirler. Neredeyse tüm üreticiler geçmişte eksantrik milini ortadan kaldırmak üzerine çalışmalar yaptı ancak seri üretime geçebilecek bir motor üretmeyi başaramadılar. FreeValve’ı bugünlerde ünlü yapan ise kendi motorunu seri üretime geçirmek konusunda iddialı olması.

Eksantrik mili bulunmayan motor tasarımları daha önce endüstriyel amaçlı dizel motorlara uygulamayı başaranlar olmuştu. FreeValve ise kendi geliştirdiği motoru başarılı bir şekilde bir SAAB motoruna yerleştirebildiğini açıkladığında dikkatleri üzerine çekmeyi başarmıştı. Ardından Koenigsegg CEO’su Christian Von Koenigsegg bu motorun seri üretime yakın olduğunu söyledi. Şimdi ise Çinli bir üretici olan Qoros geliştirdiği konseptte FreeValve ile birlikte geliştirdiği QamFree isimli motora yer verdi. Dolayısıyla FreeValve’ın iddiasını destekleyecek bir sürece tanık olduğumuzu söyleyebiliriz.

Eksantrik mili kaldırmak neden bu kadar zor ama önemli?

İçten yanmalı pistonlu motorlarda güç yakıt – hava karışımının patlatılmasıyla elde edilir. Ancak motor sürekli aynı devirde çalışmadığından yakıt – hava karışımının sürekli olarak ayarlanması gerekir. Yani siz gaza bastığınızda yanma odasına hangi sıklıkla ve ne miktarda yakıt – hava karışımı gireceğinin yönetilmek zorundadır. Bugün ne kadar elektronik kontrollü motorlar üretiliyor olursa olsun herkes bu süreci kontrol eden valfleri üzerinde çıkıntılar bulunan demir bir çubukla kontrol ediyor. Bu çubuğa da ekstantrik ya da kam mili adı veriliyor. Basit şekilde anlatmak gerekirse mil üzerindeki çıkıntılar valfleri itip açılmasını sağlarken mil döndüğünde valf tekrar kapanıp yanma işlemi için basıncın oluşmasını sağlıyor. Ardından atık gazın dışarı atılması ve yeni karışımın hazırlanması için mil dönmeye devam edip valfleri sırasıyla açıp kapatıyor.

eksantrik_mili

Bu yöntemde motor bir kez ayarlandığında eksantrik mili de motorun performans ya da ekonomi için ayarlanıyor ve motorun karakteristiği konusunda önemli bir karar verilmiş oluyor. Ya bir motor hem performanslı hem de gerektiğinde ekonomik olamıyorsa bunda eksantrik milinin yapısının da önemli rolü var. Bu soruna bir çözüm bulmak isteyen Honda, eksantrik milini üzerinde iki farklı ayar barındıracak şekilde tasarlayarak V-Tec teknolojini geliştirmişti. V-Tec sisteminde motor sürüş stiline hidrolik bir sistem yardımıyla iki eksantrik mili ayarından birine geçiş yapabiliyordu. Ancak Honda’nın sistemi performans ihtiyacına cevap verebiliyor olsa da beklendiği kadar stabil, yakıt verimliliği sunan bir motor olmadığı için çok büyük fark yaratamadı.

Bir başka adımı ise FIAT, MultiAir ismini verdiği motor ise atmıştı. Bu motorda bir eksantrik mili bulunmasına rağmen direkt olarak valflere bağlanmak yerine elektronik olarak kontrol edilebilen bir elektrikli sisteme bağlanıyor. Böylece eksantrik mili zamanlamayı yönetse bile sistem gerektiğinde küçük gecikmeler yaratıp ya da tam açılıp – kapanma sürecini değiştirip motorun farklı ihtiyaçlara cevap vermesini sağlıyordu. Bir anlamda eksantrik mili olmayan motorun sunabileceği bazı avantajları sunarken hale bir eksantrik mili kullanmaya devam ediyordu. Bu da fazladan ağırlık ve sürtünme sebebiyle güç kayıpları anlamını taşıyor.

Ne gibi avantajlar sunacak?

FreeValve’ın motoru ise eksantrik milini ve zamanlayıcı kayışını tümüyle iptal ediyor. Bunun yerine tüm valfleri birer elektrohidrolik sistem ile donatıyor. Dolayısıyla her valf kendi başına hareket edebiliyor ve gerektiğinde güç ihtiyacına göre programlanabiliyor. Bunun sağladığı birkaç avantaj var;

1 – Daha küçük ve hafif motor üretebilme imkanı: FreeValve’ın motorunun boyut ve ağırlık avantajları konusunda henüz bir bilgi yok. Ancak teorik olarak daha küçük ve hafif bir motor üretmek mümkün olacak.

2- Tümüyle yeniden düzenlenebilir bir yanma düzeni: Eksantrik mili olmayan motor tek tuşla tümüyle yeniden ayarlanabilir olma şansına sahip. Yani motorun karakteristiği tek bir vidaya dahi dokunmadan değişebilecek. Bu sayede şehir içinde çok tasarruflu, otoyollarda ise çok güçlü bir otomobile sahip olmanız mümkün olabilir.

3- Emme boğazını iptal edebilme imkanı: ”Throttle body” olarak bilinen ve motora hava akışını ayarlayan parça bu motorlarda kullanılmayabilir. Zira tüm valfler elektronik olarak yönetildiğinden hava girişi de elektronik olarak ayarlanabilir. Bu da verimlilik artışı anlamına geliyor.

4- Silindir iptalini kolaylaştırıyor: Günümüzde büyük motorlarda gördüğümüz düşük performanslı kullanımda birkaç silindiri kapatabilme seçeneği bu motorlarlarda daha kolay olacak. İstendiği anda motor elektronik olarak birkaç valfi devre dışı bırakıp bir V8 motorun 4 silindirle çalışmasını sağlayabilecek.

5- Daha fazla tork, daha az yakıt tüketimi: Eksantrik mili üzerindeki kıvrımlı geçiş noktaları valf açılışında bir geçiş süreci yaşanmasına neden oluyor. Ancak milsiz motor çok daha hızlı açma-kapama sağlayabilir. Bu da torku artırırken yakıt tüketimini azaltabileceğiniz anlamına geliyor.

Tüm bunların yanında çeşitli dezavantajlar da mevcut. V-Tec motorlar bile arıza durumlarında ciddi tamir masrafları çıkarabilirken FreeValve motorun ucuz olmasını beklememek gerek. Bu hem üretim hem de tamir süreçlerine yansıyacaktır. Ayrıca henüz çok yeni olan motorun güveninilirlik konusunda kendini kanıtlayabilmesi için uzun bir test sürecinden geçmesi gerekiyor. Zira geçmişte bu motor üzerinde çalışan şirketler özellikle yüksek devirlerdeki istikrarsız yapısı sebebiyle sorunlar yaşamadı.

Qoros’un konseptinde kullandığı motor benzinle çalışan, 1.6 litre ve turbo beslemeli olarak tasarlanmış. Qamfree teknoloji sayesinde bu motor 230 beygir güç ve 320 newton metre tork üretiyor. Bunlar bu hacimde görülmemiş değerler olmadığı için esas olarak motorun yakıt tüketimi ve ağırlık verilerine bakmak gerekiyor. Bu veriler de henüz açıklanmış değil.

Şimdilik Qamfree motorun ne zaman seri üretime gireceği ve ne zaman yollarda yerini alacağına dair net bir takvim açıklanmış değil. Ayrıca Koenigsegg’in bu motoru kendi süper otomobillerine uyarlayıp uyarlamayacağını henüz bilmiyoruz. Ancak değiştirme sıkıştırma imkanı sunan motorların ardından eksantrik mili olmayan motorlar da seri üretime geçebilirse içten yanmalı motorlar gerçekten yeni bir çağa geçmiş olacak.

Yazar Hakkında

Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği

Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB); 1991 yılında, Uludağ Taşıt Araçları ve Yan Sanayi İhracatçıları Birliği (UTAYSİB) adıyla, 246 üye ve 163 milyon dolar ihracat ile Uludağ İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği (UİB) bünyesinde Bursa'da kurulmuştur. 2015 yılı sonu itibariyle, Türkiye'nin 45 ilinde bulunan toplam 2.638 aktif üyesive 18,7 milyar dolar ihracatı ile OIB, ülke ihracatının lokomotifi durumundaki otomotiv endüstrisinin ihracattaki tek temsilcisidir.

0 yorum

Bu yazı için henüz yorum bırakılmamış

İlk yorum yazan olun. Tıklayın.

Teknoloji
 
Elektrikli araçlarla birlikte bu araçları besleyen şarj altyapısı ve istasyonları da...
 
Elektrikli otomobil dünyasında daha etkin pil üniteleri geliştirme konusunda amansız bir...
 
İnsan ve araç trafiği için sürekli yeni çözüm arayışında olan Çin,...
 
Zorlu arazilerde seyahat etmenin genellikle birçok farklı değişkeni vardır. Farklı arazi...
 
Zaman zaman tatsız kazalara karışsa da Tesla’nın otopilot özelliğinin en gelişmiş...
 
Trafiğin yoğun olduğu bölgelerde motosikletlerin, otomobillerin arasından gittiğine şahit olmuşsunuzdur. Motosiklet...
 
İşe giderken, karbon emisyonlarını azaltmayı gerçekten istiyorsak, her sabah arabalarımıza atlamak...
 
Otonom sürüş teknolojisine sahip araçlar bir trafiğe karışmış durumda. Üstelik sadece...
 
Birçoklarına göre elektrikli otomobiller, geleceğimizi kurtaracak teknolojilerin başında geliyor. Ancak çevre...
 
Uzun süredir sürücüsüz otomobil testleri gerçekleştiren Waymo, bugün çarpıcı bir video...
 
Aston Martin’in eski tasarım direktörü Henrik Fisker, yakında yeni bir “üstün...
 
2018 Tüketici Elektroniği Fuarı’nda (CES 2018) Virgin Hyperloop One ile ilgili...
 
Otonom ve yarı otonom teknolojileri geliştikçe, sürücünün otomobil içinde sürüşle ilgili...
 
2017 boyunca sürücüsüz otomobil teknolojilerinde önemli gelişmelere şahit olduk. Bir süredir...
 
İster kendi otomobilimiz olsun ister toplu taşıma araçlarına binelim park ücreti,...
 
SCOOP projesi kapsamında, bilim insanları ve endüstri ortakları, araçtan araca (V2V) ve...
 
Elektrikli otomobil dünyasında daha etkin pil üniteleri geliştirme konusunda amansız bir...
 
General Motors, hidrojen yakıt ve otonom sürüş teknolojisiyle donattığı yeni şasi...
 
Elektrikli otomobillerle birlikte hayatımıza yepyeni teknolojiler girmeye başladı. Hızlı şarj, pil...
 
Tesla CEO’su Elon Musk’ın çılgın ulaşım projesi yavaş yavaş gerçekliğe adım...
 
Elon Musk’ın çılgın yer altı ulaşım sistemi ilk meyvesini verdi. The...
 
Gelişen teknolojiyle birlikte, özellikle son birkaç yıldır otomobil üreticileri ve dev...
 
Uçan araba dediğimizde hayalimizde hep bir otomobil boyutlarında fakat istenildiğinde uçabilen...
 
Geçmişte telefonlu otomobiller, cep telefonlarından çok daha önce yollardaydı. Hatta bazı...
 
FreeValve’ın ismini ilk kez duymuş olabilirsiniz. İsveç merkezli bu yenilikçi şirket...
 
Neredeyse 20 yıllık bir geliştirme geçmişi bulunan değişken sıkıştırma oranlı motorlar...
 
Otonom araçlar dendiğinde akla Google, Uber ve Tesla gibi teknoloji devleri...
 
Bunlara yeni bir örnek Mercedes’in yeni Vision Van konsepti. Hafif ticari...
 
Turbo 1900’lerin başında icat edilmiş olmasına rağmen bugün halen tüm potansiyelini...
 
Şimdiden sigortacılık alanında problem yaratmaya başlamış olan otonom yani sürücüsüz otomobiller,...
 
Otomobillerde erken aşamada görmeye başladığımız otonom teknoloji, direksiyonu insanlardan devralmak için...
 
Çok yeni bir teknoloji olmamasına rağmen Pokemon Go ile yeniden popüler...
 
Asfaltla kaplı şehir yollarında giden otonom otomobiller üzerine sıkça konuşuyoruz. Peki...
 
Tümüyle otonom otomobillere her geçen gün daha da yaklaşırken sürekli olarak...
 
Otonom kavramı teknoloji dünyasında temel olarak kendi başına hareket edebilen, karar...
 
Teknoloji bize her hayalimizin gerçekleşebileceği inancını veriyor. Günümüzde sadece havalı teknoloji...
 
İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth, izlemek yerine aktif rol almayı tercih edenlerden...
 
”Hibrit” ne demektir? Hibrit kelime olarak aslında melez anlamına geliyor. Melez...
 
Mercedes’in yeni duyurusunu yaptığı G-Code modeli farklı tasarımının yanında yenilikçi fikirleriyle...
 
Some title Some author
Some excerpt
 
Some title Some author
Some excerpt
 
Some title Some author
Some excerpt
Elektrikli araçlarla birlikte bu araçları besleyen şarj altyapısı ve istasyonları da...